Ana sayfa » Perspektif Gerçeklik: Personal Shopper

Perspektif Gerçeklik: Personal Shopper

Olivier Assayas hem oyuncu tercihi bakımından hem de senaryo açısından potansiyel bir yaratıcılık çıkartmıştır ortaya Personal Shopper filminde. Bildiğimiz üzere Assayas bir önceki filmi Clouds of Sils Maria’da da Kristen Stewart ile çalışmıştı. Bu film Stewart’a Fransa’nın Oscar ödül töreni sayılan Cesar ödüllerini kazanan ilk Amerika aktris olma şansını vermişti. Personal Shopper, Clouds of Sils Maria’ya göre çok daha teatral, çok daha hareketli, gizemli ve materyali yüksek olan bir film. Assayas ile Stewart’ın tekrardan yeni bir yapımda buluşması onları bir önceki film sürecinden çok daha yoğun tempolu bir sürece sokuyor. Her iki filmi de izleyenler Clouds of Sils Maria’nın anlatım materyali açısından daha yüzeyde kaldığını bilir. Nitekim Personal Shopper içinde barındığı “hayalet” hikayesiyle anlatımını bir bina inşa eder tarzda katmanlar ekler. Burada kullanılan hayalet kelimesi “Personal Shopper”, anlatmada hafif seçilmiş bir kelimedir. Film hayaletin anlamı odağında kompozisyonunun iskeletini çizer.

Personal Shopper, Kirsten Stewart

Personal Shopper, Kirsten Stewart

Tümel Uzay

Film Maureen’in kendini tanıtmasıyla başlar. Maureen eski bir evde kendi içinde arayışı olduğu bir ruhun peşine düşer, onunla iletişim kurmaya çalışır. Ruhları kovalamak Maureen’in işi değildir. Maureen bu evi kaybettiği ikiz kardeşi Lewis’e erişmek için bir geçiş merkezi olarak kullanır. Maureen ve Lewis’in kendi aralarında birbirlerine verdiği söze göre aralarından hangisi bir diğerinden önce ölürse diğerine mesaj gönderecektir. Filmin ilk yarım sanatı bu fikrin çerçevesinde ilerlerken izleyici üzerinde gerilim yaratacak çarpıcı çekim açıları kullanılıyor. Maureen her o eski eve gidişinde evin en karanlık yerlerine sızarken Lewis’in adını haykırıyor ve buna karşılık Grimm Masalları tadında ondan bir iz beklentisi içine giriyor. Maureen’in ünlü film yıldızı olan Kyra’nın (Nora von Waldstatten) moda asistanlığını yapmak. Ancak bu işi yapmak Maureen için gerilim dolu bir izlektir. Zira Maureen, Kyra’nın asistanlığını yaparken Kyra’laşmaktan, onun silüetine bürünmekten korkar. Bu olay onda Kyra’nın kıyafetlerini ödünç almaya başladığında gerçekleşmeye başlar. Bu çerçevede Maureen kıyafetlerin değil, daha çok kıyafetlerin onun ruhunda yaptığı ağırlıktan etkiler. Korkularıyla ve tereddütleriyle karşı karşıya kalan Maureen yer yer kişilik bölünmeleriyle karşı karşıya da kalır. Bu noktada biz iki farklı Maureen tipolojisiyle karşı karşıya kalırız. Bu yüzden filmde yer yer bu tipolojilerin çarpıştığını görürüz. Diğer birçok Assayas filmi gibi Personal Shopper filmi de öncelikle hikayesine kendi kimliğini tanıtarak başlıyor. Assayas verdiği röportajlarında filmi bir hayalet hikayesi temeline oturtsa da esasen onun bahsettiği hayalet hikayesini Paranormal Activity gibi serilerle karıştırmamak gerek. Zira Personal Shopper geleneksel bir korku hikayesi sunmuyor. Assayas, filmde gerilim fikrini daha çok çekim açılarında yansıtmayı tercih ediyor; vuruşlar, kamera dokunuşları ve sahne geçişleri. Onun ortaya koyduğu sinematografik unsurlar asıl gerilim noktasını uyandıran şey olmuştur.

Estetik Mekân

Filmin bir bölümünde Maureen’in kendi iç hesaplaşmalarına tanık oluruz. Burada ana karakter kendisiyle baş başa kalmıştır. Mekân ve zaman onun için hiçbir anlam ifade etmeksizin sadece mesajlaşma aracılığıyla kendi iç dünyasına yolculuğa çıkar; yer yer gerçeklikle, yer yer yabancı olduğu şeylerle karşılaşır burada Maureen. Filmin bu kısımlarında telefonda mesajlaşılan kişi hakkında hiçbir fikir yoktur. Assayas filmde kullandığı hikâyeye bağlı kalarak filmin tüm potansiyel olasılıklarını kullanıyor. Filmdeki odak “hayalet” temasını hiçbir abartıya kaçmadan ele alan Assayas oyuncularının da performansını sonuna kadar zorluyor. Stewart filmde oynadığı karakterle dikkat çekici bir oyunculuk sergiliyor. Bildiğiniz üzere Stewart’ın Twilight serisiyle üzerine yapışan bir karakter tipolojisi olmuştu. Ancak Stewart son dönemlerde oynadığı rollerde bu üzerine yapışan tipolojiden kurtulmuştur. Bilhassa Assayas’ın buna büyük katkısı olmuştur. Assayas’ın filmlerinde yer almak Stewart’ın oyunculuğunu olgunlaştırmıştır. Personal Shopper filminin konusunu izletmeye uygun bulmayanlar ve onu izlemenin vakit kaybı olduğu düşüncesine kapılanlar en azından Stewart’ın oyunculuğunu izlemek ve bu dönüşümüne tanık olmak için filmi izleyebilir. Nitekim Assayas’ın hikâye anlatıcılığı bazen izleyiciye güç yansıyabilir, çünkü anlatımda kullandığı unsurlar her zaman alışık olduğumuz unsurlar değildir. Assayas filmlerinde genel olarak başlangıçta sona dair notlar sunar ancak bu notları izleyicinin kapmasını bekler. Çoğu zaman notlar izleyici tarafından havada kalır zira biçimcilik genel izleyici kitlesine uygunluk sergilemez. Personal Shopper genel izleyici kitlesi için kafa karıştırıcı, bundan dolayı sıkıcı gelir. Personal Shopper, izleyiciye sunduğu etik üzerine derin düşünceleri ve onları takip eden Hitchcockvari hipnotik tarz bu yılın en çarpıcı senaryo yapısını sunmaktadır. Personal Shopper şaşırtıcı yapısıyla onu izleyeni ardı sıra avlayacak.

Burcu Meltem Tohum

Burcu Meltem Tohum 1993 yılında İstanbul’da doğdu. Öğrenimini İstanbul Üniversitesi Klasik Filoloji departmanında tamamladı. Şu an Latin Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı’nda yüksek lisans eğitimi görmektedir. Sinema atölyesinde başlayan sinemaya olan tutkusu farklı disiplinlerde çalıştığı zamanlarda peşini bırakmadı. Lise yıllarında başladığı sinema alanında çeşitli yazınsal projelere eğilimini sürdürdü. 2013-2014 yılları arasında Filmloverss adlı site üzerinde ve çeşitli sinema bloglarında yazıları yayınlandı. Uzun yıllar boyunca film altyazı çevirilerinde gönüllü olarak çalıştı. Boğaziçi Üniversitesi’nin Sinefil dergisinde yazarlık yapıyor. Edebiyat ve sinemanın hayatında vazgeçilmez bir ikili olduğunu düşünerek bu alanlara olan tutkusu yaptığı çalışmalarında onu perçinlemeye devam ediyor.

Siz ne düşünüyorsunuz?

0 0

1 Yorum

  1. muhteşem bir makleydi,teşekkürler??

    Cevap

Bir yorum bırak

E-mail adresiniz yayınlanmayacaktır. Lütfen zorunlu alanları doldurunuz. * Yorumlar onaydan geçtikten sonra yayımlanacaktır. Küfür, hakaret ve spam içeren mail yazmayınız. Yapacağınız yorumlara lütfen dikkat ediniz.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Araç çubuğuna atla