Retro Filmler

68 Sineması…

Bu sene oldukça müstesna bir yılın, dünyayı değiştirecek bir dönemin ellinci yılını kutluyoruz. 1968, belki çoğumuzun birebir yaşamadığı, fakat babalarından, annelerinden dinlediği muhteşem bir şahlanış yılı. ’68 elbette birdenbire ’68 olmadı; bunun bir geçmişi de vardı. Ancak burada bu süreci ele almak hem konumuzu, hem de haddimizi aşmak anlamına gelecektir. Yazının konu edindiği ‘68 sinemasını dünya ölçeğinde de ele almak güç bir iştir. Ama burada adını anacağımız birkaç örnek bile, o yıllardaki devrim ruhunun sanata ne denli yansıdığını göstermeye yetecektir.

 Gerçi bu yansıma bizde o denli hissedilmedi, ama yine de 1968, önemli klasiklerimizden birkaçının ortaya konulduğu yıl oldu. 2001: A Space Odyssey (Stanley Kubrick), Once Upon A Time in the West (Sergio Leone), Planet of the Apes (Franklin J. Schaffner), Night of the Living Dead (George A. Romero), The Party (Blake Edwards), If… (Lindsay Anderson), Teorema (Pier Paolo Pasolini), Faces (John Casavetes), Hell in the Pacific (John Boorman), Kuroneko (Kaneta Shindo), Fando and Lis (Alejandro Jodorowsky), The Boys of Paul Street (Zoltan Fabri), Flesh (Paul Morrissey)… Liste uzayıp gidiyor. Her sinefilin ağzını sulandıracak bir liste. İçinde onlarca klasik barındırıyor.

O yılın filmlerine baktığımızda, neredeyse tümünün yenilikçi, sinemada çığır açan yapımlar olduğun görürüz. Çoğu ana akım anlatının dışında kalan, kendi dillerini yaratmış, hatta yedinci sanata yeni film türleri kazandıran filmlerdir. Night of the Living Dead özgün zombi filmlerinin, 2001: A Space Odyssey sanatsal uzay operalarının, Once Upon aTime in the West gerçekçi westernlerin, If… anarşist sinemanın, Faces ve Fando and Lis bağımsız, özgün yapımların önünü açmışlardır.

Bizde de çığır açmasa da zamanla klasikleşmiş Bin Yıllık Yol (Yılmaz Duru), Kader Böyle İstedi (Lütfü Akad), Kuyu (Metin Erksan), Seyyit Han (Yılmaz Güney), Vesikalı Yarim (Lütfü Akad) gibi eserler ortaya konmuştur. Kader Böyle İstedi ve Vesikalı Yarim, Yeşilçam’ın yerleşik dram alışkanlıklarını tekrarlamakla birlikte ele aldıkları karakterleri ve çevreleri yansıtma açısından geçmişe oranla çok daha başarılı, gerçekçiydiler. Seyyit Han’la Güney, yönetmenlik kariyerinin ilk başyapıtını veriyordu. Kuyu, Hayati Hamzaoğlu’nu başrole taşıyan, gerçek olaylara taşıyan öyküsüyle ayrıksı, sarsıcı bir köy dramıydı.

Genel olarak baktığımızda dünya sinemasının kaliteli, yenilikçi eserler vermeye yönelmiş olduğunu görüyoruz. Bunda elbette ki uyanışa geçen gençliğin kül yutmamaya başlayan beğenisinin de etkisi var. İyi ki de var, çünkü bu sayede bugün daha iyi filmler seyredebiliyoruz.

Abonemiz olmak ister misiniz?

Güncel yazılarımızdan haberdar olmak için, lütfen bize katılın!

Abone olduğunuz için teşekkürler

Bir şeyler ters gitti

Yorum bırakın

İlker Mutlu

İlker Mutlu

Sinema Yazarı
Nisan 1972’de Samsun’da doğdum. Samsun Anadolu Lisesi’ni bitirdim. Ardından Eskişehir Anadolu Üniversitesi İnşaat Mühendisliği bölümünü kazanarak, 1995 yılında buradan mezun oldum. Sinemaya ilgim, ortaokul yıllarında arşivcilikle başladı. Bu ilginin boyutları, zaten yazı yazmayı ve kısa öyküler oluşturmayı seven beni, sinema üzerine karalamalar yapmaya itti. Sinema, Geceyarısı Sineması gibi dergilerde yazılarım yayınlandı. Yaklaşık on yıldır da Sekans Sinema Kültürü Dergisi’nde yazıyorum. Asıl mesleğim olan inşaat mühendisliğine de Samsun’da devam etmekteyim. Bu süreçte senaryo yazımına da yöneldim ve iki kısa, beş uzun metraj film senaryosu hazırladım. Bunlar çekmecemde kameraya alınacakları tarihi bekleyedursun, ben bir kısa filmde oyunculuk, bir kısa belgeselde yönetmenlik, bir kısa filmde de hem senaristlik hem de yönetmenlik denemelerinde bulundum. Kendi sinema serüvenimi anlattığım, BİR MÜHENDİSİN SİNEMA EĞİTİMİ adlı, Gece Kitaplığı Yayınevi’nden çıkan bir kitabım vardır. Halihazırda yine aynı yayınevinden çıkmaya hazır bir çevirim ve yazımı devam eden bir roman denemem bulunuyor. Çalışmalarım: Muhtelif dergilerde sinema yazıları (1995-…) BİR MÜHENDİSİN SİNEMA EĞİTİMİ (Gece Kitaplığı, 2017) CESUR YENİ DÜNYA (Çeviri, Aldous Huxley’den, Gece Kitaplığı’nda, baskıya hazır) GÖLGENİ ARDINA AL (Roman, yazımı devam ediyor) KUŞLAR DA GİTTİ (Kısa Belgesel, yönetmen, 2016) ÖTEKİ (Onur Erdoğan’ın yönettiği kısa film, oyuncu, 2017) GÖLGELER (Kısa Film, senarist ve yönetmen, 2017) ESKİ USÜL (Kısa Film, senarist ve yönetmen, çekim hazırlığı sürüyor) HÜZÜN TERAPİSİ (Uzun Metraj Film Senaryosu, 2011) MASAL RENKLERİ (Uzun Metraj Film Senaryosu, 2012) HAVAATAR (Uzun Metraj Film Senaryosu, 2014) TAŞ ATIMINDA BİR KUŞ (Uzun Metraj Film Senaryosu, 2014) BAHARIM SENSİN (Uzun Metraj Film Senaryosu, 2016) HAYAT DAMARI (www.habergazetesi.com.tr adresinden takip edebilirsiniz. Samsun Haber Gazetesi’nde her hafta sonu yazı yazdığım köşemin adı. Aynı yazıları yayınlandıktan bir gün sonra internet siteme de koyuyorum.) www.ilkermutlusiema.blogspot.com.tr (Blog, şimdilik ara verdim.) www.ilkermutlu.org (şahsi internet sitesi: dergi yazılarım, yeni yazılar, film arşivi çalışması vb.) www.sekans.org (dergimin sitesi)